Renta szkoleniowa od ZUS

ZUS może przyznać świadczenie w wysokości co najmniej 1 483,87 zł brutto miesięcznie nawet przez trzy lata — pod warunkiem spełnienia określonych kryteriów. Chodzi o rentę szkoleniową, przeznaczoną dla osób, które z powodu stanu zdrowia utraciły zdolność do wykonywania dotychczasowego zawodu, lecz po przekwalifikowaniu mogą powrócić na rynek pracy.

Renta szkoleniowa przyznawana jest początkowo na sześć miesięcy. W tym czasie sprawą zajmuje się powiatowy urząd pracy, który ustala możliwości przekwalifikowania zawodowego. Jeśli zdobycie nowych kwalifikacji wymaga więcej czasu, starosta może wystąpić o przedłużenie okresu pobierania świadczenia. Łączny maksymalny okres wypłaty renty szkoleniowej nie może przekroczyć 36 miesięcy. Okres wypłat może też zostać skrócony, np. gdy starosta poinformuje ZUS, że przekwalifikowanie nie jest możliwe lub zainteresowany nie uczestniczy w przekwalifikowaniu.

Warunkiem przyznania renty szkoleniowej jest przede wszystkim orzeczenie lekarza orzecznika ZUS lub komisji lekarskiej, że ubezpieczony utracił zdolność do wykonywania dotychczasowej pracy, a jednocześnie celowe jest jego przekwalifikowanie. Obok oceny medycznej obowiązuje zwykle wymóg odpowiedniego okresu składkowego i nieskładkowego, którego długość zależy od wieku, w którym powstała niezdolność do pracy.

Dla osób, u których niezdolność powstała po ukończeniu 30. roku życia, pięcioletni wymagany okres ubezpieczenia zwykle powinien przypadać na ostatnie dziesięć lat przed zgłoszeniem wniosku lub przed powstaniem niezdolności. Przepisy przewidują jednak wyjątki od tych reguł — na przykład gdy osoba była zgłoszona do ubezpieczenia przed ukończeniem 18 lat albo w ciągu sześciu miesięcy po zakończeniu nauki i miała wymagane okresy ubezpieczenia bez dłuższych przerw, a także gdy niezdolność do pracy jest następstwem wypadku przy pracy lub w drodze do pracy albo choroby zawodowej — w takich wypadkach wymagany okres ubezpieczenia może nie być obowiązkowy.

Wysokość renty szkoleniowej ustalana jest na zasadzie procentu od podstawy wymiaru: standardowo to 75 proc. podstawy wymiaru renty, jednak świadczenie nie może być niższe niż najniższa renta dla osoby częściowo niezdolnej do pracy. Gwarantowana minimalna kwota wynosi 1 483,87 zł brutto miesięcznie, co oznacza, że w indywidualnych przypadkach ZUS może ustalić świadczenie wyższe. Dla osób, których niezdolność do pracy jest skutkiem wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, renta szkoleniowa wynosi 100 proc. podstawy wymiaru.

Istotne ograniczenia dotyczą możliwości pracy podczas pobierania renty szkoleniowej. Przepisy przewidują, że świadczenie nie przysługuje osobie osiągającej przychody z działalności objętej obowiązkiem ubezpieczeń społecznych — niezależnie od wysokości tego przychodu. W praktyce oznacza to, że podjęcie zatrudnienia podlegającego obowiązkowi ubezpieczeń może spowodować utratę prawa do renty szkoleniowej.

Wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy składa się na formularzu ERN. Można to zrobić osobiście w jednostce ZUS, przez pełnomocnika, pocztą lub elektronicznie przez portal ZUS. Do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające okresy składkowe i nieskładkowe, dokumentację medyczną oraz inne dokumenty zależne od przyczyny niezdolności, na przykład kartę wypadku, protokół ustalenia okoliczności wypadku przy pracy, decyzję państwowego inspektora sanitarnego stwierdzającą chorobę zawodową lub zaświadczenie OL-9 o stanie zdrowia (wystawione nie wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku).

Jeżeli ubezpieczony pozostaje w zatrudnieniu, może być także wymagany wywiad zawodowy. ZUS zaleca składanie dokumentów przed planowanym terminem przejścia na rentę, a najpóźniej 30 dni przed ustaniem prawa do zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego albo wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy. Sama złożenie wniosku nie gwarantuje przyznania renty szkoleniowej — decydują orzeczenie o niezdolności do pracy oraz ocena, czy przekwalifikowanie zawodowe jest celowe. ZUS informuje, że decyzję wydaje w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do jej wydania.